1. สถานการณ์และรูปแบบการหลอกลวงในปัจจุบัน

ปัจจุบันมิจฉาชีพได้พัฒนารูปแบบการหลอกลวงโดยอาศัยเทคโนโลยีและการสร้างสถานการณ์ที่ทำให้เหยื่อเกิดความกลัว หรือความโลภ เพื่อวัตถุประสงค์ในการเข้าถึงทรัพย์สินและข้อมูลส่วนบุคคล โดยมีรูปแบบหลักที่สำคัญ ดังนี้:

• การหลอกลวงผ่านการแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่รัฐ (Impersonation Scam): มิจฉาชีพมักแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจ, เจ้าหน้าที่กรมศุลกากร หรือเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานในสังกัดกระทรวงมหาดไทย โดยแจ้งว่าผู้เสียหายมีส่วนเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิด หรือมีพัสดุผิดกฎหมาย และใช้อุบายให้โอนเงินเพื่อ "ตรวจสอบเส้นทางการเงิน"

• การหลอกลวงให้ลงทุน (Investment Scam): แอบอ้างชื่อบุคคลที่มีชื่อเสียงหรือบริษัทที่มีความน่าเชื่อถือ ชักชวนให้ลงทุนในสินทรัพย์ดิจิทัลหรือหุ้น โดยเสนอผลตอบแทนที่สูงเกินจริงในระยะเวลาอันสั้น (Ponzi Scheme)

• การหลอกลวงผ่านแอปพลิเคชันเงินกู้ (Loan Scam): โฆษณาเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ อนุมัติไว ผ่านช่องทาง SMS หรือโซเชียลมีเดีย แต่จะบังคับให้เหยื่อโอน "เงินค่าธรรมเนียม" หรือ "ค่าค้ำประกัน" ก่อนได้รับเงินกู้จริง

• การหลอกลวงด้วยการส่งลิงก์ปลอม (Phishing): การส่งข้อความ (SMS) หรืออีเมลแนบลิงก์ที่นำไปสู่เว็บไซต์ปลอม เพื่อหลอกให้กรอกข้อมูลรหัสผ่าน (OTP) หรือติดตั้งแอปพลิเคชันที่สามารถควบคุมเครื่องโทรศัพท์มือถือระยะไกล (Remote Access Tool)

2. มาตรการป้องกันและแนวทางปฏิบัติสำหรับประชาชน (3 ไม่)

เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการถูกหลอกลวง ประชาชนควรยึดถือแนวทางปฏิบัติ ดังนี้:

1. ไม่เชื่อ: อย่าหลงเชื่อบุคคลที่ติดต่อมาทางโทรศัพท์หรือโซเชียลมีเดียที่อ้างตัวเป็นเจ้าหน้าที่รัฐแล้วขอข้อมูลส่วนบุคคล หรือขอให้ทำธุรกรรมทางการเงิน

2. ไม่รีบ: มิจฉาชีพมักใช้จิตวิทยาให้เหยื่อตื่นตระหนกและรีบเร่งตัดสินใจ ควรหยุดคิดและตรวจสอบข้อมูลกับหน่วยงานต้นสังกัดก่อนทุกครั้ง

3. ไม่โอน: หน่วยงานราชการไม่มีนโยบายให้ประชาชนโอนเงินเข้าบัญชีส่วนบุคคลเพื่อการตรวจสอบหรือดำเนินการใดๆ ทั้งสิ้น

3. ช่องทางการแจ้งเหตุและขอความช่วยเหลือ

หากพบเหตุสงสัยหรือตกเป็นเหยื่ออาชญากรรมออนไลน์ สามารถดำเนินการได้ตามช่องทางดังต่อไปนี้:

• สายด่วน AOC 1441: ศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ (ให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง) เพื่อระงับอายัดบัญชีธนาคารเบื้องต้น

• แจ้งความออนไลน์: ผ่านเว็บไซต์อย่างเป็นทางการของสำนักงานตำรวจแห่งชาติที่ www.thaipoliceonline.go.th เท่านั้น 

อ้างอิงแหล่งข้อมูล (References)

• ศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ (Anti Online Scam Operation Center - AOC): ข้อมูลสถิติคดีและแนวทางการรับมืออาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ. 2568-2569